Kemal AÇIKEL                                                               

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

kemalacikel@mizandenetim.com

 

 

 

 

KESİN MİZAN BİLDİRİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

 

 1. GİRİŞ

 

Maliye Bakanlığı, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki son yıllarda yaşanan gelişmelere bağlı olarak, mükelleflerden elektronik ortamda bazı beyanname, bildirim ve formlar istemektedir.

 

Bakanlık, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, 2010 yılı ve müteakip dönemler için elektronik ortamda göndermek zorunda oldukları“Kesin Mizan Bildirimi”nin gönderilmesinde uygulanacak usul ve esasların açıklandığı, V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliği, 19.01.2011 Tarih ve 27820 sayılı Resmi Gazetede yayımlamıştır.

Yazımızda, Kesin Mizan Bildirimi Bildirim zorunluluğu getirilen mükelleflerin kapsamı, bildirimin şekli, dönemi ve zamanı, gönderilmesi ve diğer hususlara ilişkin açıklamalara izleyen bölümlerinde yer verilmiştir.

 

2. KESİN MİZAN BİLDİRİMİNİN KAPSAMI, BİLDİRİM ŞEKLİ, DÖNEMİ VE ZAMAINI VE DİĞER HUSUSLAR

 

Kesin Mizan Bildirim Zorunluluğu Hangi Dönemde Başlamaktadır?

V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliğinde yapılan açıklamalara göre bilanço esasına tabi mükelleflere 2010 yılı ve takip eden dönemler için elektronik ortamda kesin mizan bildirimi verme zorunluluğu bulunmaktadır.

 

Kesin mizan bildirimi hangi mükellefleri kapsamaktadır?

Bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri ile kurumlar vergisi mükellefleri elektronik ortamda kesin mizan bildirimi vermek zorundadırlar.

 

Kesin Mizan Bildirim yükümlülüğü olamayan mükellefler kimler?

Bilanço esasına göre defter tutmakla beraber faaliyet konuları itibariyle farklı muhasebe tekniğini kullanmak durumunda bulunan;

a. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 2.maddesinde sayılan mükellefler  (Türkiye’de Kurulu mevduat bankaları, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankaları, yurt dışında kurulu bu nitelikteki kuruluşların Türkiye'deki şubeleri, finansal holding şirketleri, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Katılım Bankaları Birliği, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu)

b.Finansal kiralama ve faktoring şirketleri,

c.Finansman Şirketleri,

d.Sigorta şirketleri,

e.Menkul Kıymet Yatırım Fonları, Yatırım Ortaklıkları ve Aracı Kurumlar,

f.Emeklilik Yatırım Fonları ile Emeklilik Şirketleri,

g.Gelir ve kurumlar vergisinden muaf olanların,

 kesin mizan bildirimi verme yükümlülüğüne tabi değildirler.

 

Kesin Mizan Bildirim Formatı Ne Şekilde Olacak?

Elektronik ortamda gönderilecek kesin mizanların, aşağıda yapılan açıklamalara uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

 

Kesin mizan bildirimi verme zorunluluğu getirilen mükellefler, 2 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği doğrultusunda serbest olarak açılan üçlü kod defteri kebir hesaplarını kullanarak (100, 101,102 gibi) kesin mizan bildirimlerini V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliğ ekinde yer alan standart formata uygun olarak elektronik ortamda göndermeleri gerekmektedir.

 

Bu mükelleflerin bildirimlerini kesin mizan standart formatına uygun şekilde göndermeleri için serbest olarak açtıkları üçlü kod defteri kebir hesaplarını, hesap planında yer aldığı hesap grubunun altında düzenlenen “Diğer ……. Hesabı” bulunması halinde bu hesaba aktarmaları, bu hesabın bulunmaması halinde ise aynı hesap grubunun altında uygun olan başka bir hesaba aktarmaları gerekmektedir. Mükellefler bu aktarma işlemini muhasebe kayıtları yapmadan sadece kesin mizan düzenlerken dikkate alacaklardır.

 

“Tekli” ya da “ikili” kod defteri kebir hesap gruplarının hiçbirine kesin mizan bildiriminde yer verilmeyecektir. Kullanılmayan hesaplar bildirimde boş bırakılacak sıfır yazılmayacaktır.

 

 

Kesin Mizan Bildiriminin Verme Zamanı ve Verilme Şekli Nasıl Olacak?

 —Kesin Mizan Bildirimi verme yükümlülüğü getirilen gelir vergisi mükellefleri bildirimlerini 1 Mart -31 Mart tarihleri arasında, kurumlar vergisi mükellefleri ise bildirimlerini 1 Nisan – 30 Nisan tarihleri arasında elektronik ortamda vereceklerdir.

 

—Özel hesap dönemine tabi olan mükellefler bildirimlerini kendi gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verilme süresi içinde vermek zorundadırlar.

 

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu  hükümlerine göre tasfiyeye girmiş kurumların her bağımsız tasfiye dönemine ait kesin mizan bildirimleri, bu kurumların tasfiye memurlarınca tasfiye beyannamesinin verilme süresi içinde verilecektir.

 

—Birleşme halinde, münfesih kurum veya kurumlara ait bildirimler bu kurumların fesih oldukları tarihteki kanuni temsilcileri tarafından birleşme beyannamesinin verilme süresi içinde verilir.

 

—Devir halinde ise, münfesih kurumun o dönemdeki faaliyetlerine ilişkin bildirimler, münfesih kurumun unvanı ve vergi kimlik numarası yazılmak suretiyle devir alan kurum tarafından münfesih kurumun son bağlı olduğu vergi dairesine devir beyannamesini verme süresi içinde verilecektir.

 

—Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca gerçekleştirilen tam bölünmelerde, münfesih kurumun bölünmenin gerçekleştiği dönemdeki faaliyetlerine ilişkin bildirim, münfesih kurumun varlıklarını devralan kurumlardan müteselsil sorumluluk kapsamında herhangi biri tarafından bölünme işlemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde yapılacaktır.

 

—Mükellefiyetin sona ermesi halinde bildirimler, mükellefin en son bağlı bulunduğu vergi dairesine kanunlarında yazılı beyanname verme süresi içinde verilecektir.

 —Bildirimlerin elektronik ortamda verilmesinde, bildirimlerin verilmiş sayılabilmesi için onaylama işleminin yapılması şarttır. Onaylama işlemi en geç, bildirimlerin verilmesi gereken ayın son günü saat 24.00’e kadar tamamlanmalıdır.

 —Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu olduğundan vergi daireleri kâğıt ortamında verilen (elden veya posta ile) bildirimleri hiçbir şekilde kabul etmeyecektir.

 

 Kesin Mizan Bildirimlerin Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Esaslar Nelerdir?

 —Elektronik ortamdaki bildirimler, kullanıcı kodu, parola ve şifre almış mükelleflerce yerine getiriliyor ise, bildirimi düzenleyen kısmına mükellefe ilişkin bilgiler, bildirimdeki yeminli mali müşavir kısmına ise, varsa yeminli mali müşavire ilişkin bilgiler yazılacaktır.

 

—Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi işlemi yeminli mali müşavirlerce gerçekleştirilecek ise bildirimi düzenleyen kısmına varsa serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavire ait bilgiler yazılacak; mükellefin serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşaviri bulunmaması halinde, bu kısma, mükellefe ait bilgiler yazılacaktır. Bildirimi gönderen kısmına ise bildirimi elektronik ortamda gönderen yeminli mali müşavirlerin bilgileri yazılacaktır.

 

—Bildirimlerin elektronik ortamda gönderilmesi işlemi, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından gerçekleştirilecek ise, bildirimi düzenleyen kısmına serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavirin bilgileri, yeminli mali müşavir kısmına ise varsa yeminli mali müşavirlere ait bilgiler yazılacaktır.

 

Kesin Mizan Bildiriminin Verilme Süresinden Sonra Düzeltme Yapılmasının Cezai Yaptırımı Var mı?

 Elektronik ortamda bildirimlerin onaylanmasından sonra, hatalı verildiği anlaşılan bildirimler için düzeltme bildirimi verilmesi gerekmektedir. Düzeltme bildiriminin elektronik ortamda, kesin mizan bildiriminin verilme süresinden sonra verilmesi durumunda 213 sayılı V.U.K.’nun mükerrer 355 inci maddesinin düzeltme bildirimlerine ilişkin hükümleri dikkate alınarak işlem yapılacaktır.

 

Kesin Mizan Bildiriminin Düzeltme İşlemi Nasıl Yapılmalıdır?

Düzeltme işleminde ilk bildirim tamamen iptal edilmekte ve ikinci defa verilen bildirim geçerli kabul edilmektedir. Bu sebeple, düzeltme yapması gereken mükelleflerin, yeni bildirimi, daha önce bildirimde bulunulmamış gibi tüm bilgileri içerecek şekilde doldurmaları gerekmektedir.

 

Bağlı Oldukları Vergi Dairesi Değişen Veya Faaliyetlerini Terk Eden Mükelleflerin Kesin Mizan Bildirimi Nasıl Olacak?

Bildirimlerin verileceği tarihten önce bağlı oldukları vergi dairesi değişen mükellefler bildirimlerini, halen bağlı oldukları vergi dairesinin mükellefi olarak göndereceklerdir.

 

2010 yılı içerisinde faaliyetlerini terk eden mükellefler ise 2010 yılında faaliyette bulundukları döneme ilişkin bildirimlerini en son bağlı oldukları vergi dairesine elektronik ortamda göndereceklerdir.

 

Kesin Mizan Bildirimi Uygulamasının Getirdiği Yenilikler Nelerdir?

Kesin Mizan Bildiriminde bulunan, bilanço esasına tabi gelir vergisi mükelleflerinin gelir vergisi beyannamesi ekinde yer alan “Performans Derecelendirme Bildirimi” ve kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde yer alan “Mali Bilgiler” bölümleri beyanname ekinden çıkartılmıştır.

 

Kesin Mizan Bildiriminde Neler Beyan Edilecek?

V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliğinde yer alan “Kesin Mizan Bildiriminde 284 Adet (100 –799 arası)  Defter-i Kebir (bilanço, gelir tablosu ve yansıtma) hesapları yer almaktadır. Kesin mizan bildiriminde, hesapların borç - alacak toplamı ile borç-alacak kalanı yer almaktadır. Özetlemek gerekirse, işletmeler dönem sonu kesin mizanlarında yer alan tüm hesap kalemlerini bildirimde bulunmak zorundadır. 

 

Kesin Mizan Bildirimini Süresi İçinde Vermeme Veya Eksik ya da Yanıltıcı Bildirimde Bulunmanın Cezai Yaptırımı Nedir?

Bildirimlerini elektronik ortamda belirlenen süre içinde vermeyen veya eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında V.U.K’nun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

 

Maliye Bakanlığı, Kesin Mizan Bildirimi Almakla Ne Amaçlanmış Olabilir?

V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliğinde ekinde yer alan “Kesin Mizan” formatı incelendiğinde, bakiyeli – bakiyesiz ayırımı yapılmaksızın, mizanda yer alan tüm hesap kalemlerinin yer aldığı görülmektedir. Yıllık beyannameler ekinde yer alan bilançoda kesin mizandaki borç ve alacak bakiyesi veren hesaplar zaten görülebilmektedir. Yapılan düzenleme ile kesin mizanda yer alana hesap kalemlerinin (toplam alacak/borç) tutarları ile kesin mizanda hesap kalemleri arasında karşılaştırma yapılması amaçlanmıştır.

 

Kesin mizan bildiriminde yer alan bilgiler kullanılarak veri işleme teknolojisi sayesinde önceden belirlenen kriterlere göre yüzlerce analiz yapılabilir. Yapılan analizler neticesinde, mükellefler tarafından beyan edilen matrahlar ile karlılık performansları ve mali durumları karşılaştırılarak, varılan sonuçlara göre hesap kalemleri sorunlu olan ve mali açıdan yetersiz bulunan veya riskli görülen mükelleflerin incelemeye sevk edilmesi gündeme gelecektir.

Mükellefler Kesin Mizan Bildiriminden Dolayı Sorun Yaşamamak için Ne Yapmalı?

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un (tasarısının) yasalaşması beklenmektedir. Bu yasanın, mükellefler için iyi bir fırsat olduğunu kanaatindeyiz.  

 

Mükelleflerin, söz konusu yasa ile sağlanan avantajlardan faydalanarak, sorunlu hesap kalemlerini düzeltmeleri kendi yararlarına olacaktır. Öncelikle sorulu olan, kasa hesabı, ortaklardan alacaklalar hesabı, ortaklara borçlar hesabı, stoklar hesabı ve devreden KDV. hesapları basta olmak üzere, tüm hesap realize edilmesini önerebiliriz.  

 

 

3. SONUÇ

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, yeni uygulamaları beraberinde getirmektedir. Maliye Bakanlığı da bu bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler parelerinde sürekli yeni düzenlemeler yapmakta ve yapmaya da devam edecektir. 

Bakanlık, 19.01.2011 Tarih ve 27820 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, V.U.K’nun 403 Sıra No Tebliği ile bilanço esasına göre defter tutan mükellefler tarafından 2010 yılı ve müteakip dönemler için elektronik ortamda bildirilecek olan “Kesin Mizan Bildirimi”nin gönderilmesinde uygulanacak usul ve esasları açıklamış bulunmaktadır.

Kesin Mizan Bildirimin elektronik ortamda belirlenen süre içinde vermeyen veya eksik ya da yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında V.U.K’nun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.

 

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (henüz tasarı halinde) hükümlerinden faydalanarak, sorunlu  hesap kalemlerinin düzetilmesi mükelleflerin yararına olacaktır. 

Yazdırılabilir format için tıklayınız.
2014 Yılı Bazı Vergi ve SGK Düzenlemeleri
Finansal Kiralama İşleminden Sonra Oluşan Ana Para Kur Farkları ile Faizlerinin Muhasebeleştirilmesi
İş Ortaklıklarının Vergi Kanunları Açısından Kurum ve Adi Ortaklık Statüsünde Degerlendirilmesi
213 Sayılı VUK’nun 413 Seri No’lu Tebliğine Göre Mükellef Bilgileri Bildirimi;
Yeni TTK Göre Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu
Sanal Mağazalar Aracılığıyla Yapılan Mal Satışlarında Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Yeni Türk Ticaret Kanunun Yürürlük Takvimi
Yeni TTK İle Birlikte Sermaye Şirketlerinin İnretnet Sitesi Açma Zorunluluğu
Gider Pusulası Nedir, Nasıl Düzenlenir,Vergilendirilmesi ve Örnekler. Barış ELİŞ
Bilanço Denetimi. Mizan YMM.ve Bğz.Dnt.A.Ş.
Yevmiye Defteri Muhafazası ve Zamanında Kayıt.İbrahim ARIKAN
Yatırım İndirimi İstisnası Uygulaması Ve İstisnanın Kar Payı Olarak Dağıtımında Vergileme
Yasal Defterler Hakkında Bilinmesi Gereken Hususlar
Kira Sözleşmelerinde Damga Vergisinin Hesaplanmasında Özellik Arz Eden Durumlar. İbrahim ARIKAN
Tahsilat ve Ödemekerin Tevsik Zorunluluğu Uygulaması
Kanunen Kabul Edilmiyen Giderler
SGK Tarafından Hastanelere Yapılan Eksik Ödemenin Vergi Kanunları Karşısındaki Durumu. Ceyhun GÖNEN
Gayrimenkul Satış Kazancı İstisnasında Özellik Arz Eden Durumlar. İbrahim ARIKAN Ceyhun GÖNEN
Kreş Hakkındaki Yönetmelik ve Vergisel Açıdan Karşılaşılan Tereddütlere Çözüm Yolları. İbrahim ARIKAN
Elektronik Ortamda Pişmanlıkla Verilen Beyannamelerde Ortaya Çıkan Aksaklıklar. Ceyhun GÖNEN
Kesin Mizan Bildirimine İlişkin Usul ve Esaslar
Dönem Sonunda KDV Yönünden Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
2010 Dönem Sonu İşlemleri Yapılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar. Kemal AÇIKEL

Ekonomi Bülteni

Para Piyasaları

Döviz Alış Satış
USD 2.0919 2.0956
EUR 2.8135 2.8185
SEK 0.3055 0.3087
JPY 2.0481 2.0617

Bize Ulaşın

Mizan Yeminli Mali Müşavirlik ve
Bağımsız Denetim AŞ.
Hürriyet Bulvarı Kavala Plaza No:4/1
D:41 Çankaya / İZMİR
mizan@mizandenetim.com
0 232 483 80 85 - 483 48 50
0 232 483 32 12
web tasarım izmir